ΕπαληθευμένηΕπαληθευμένηΕπαληθευμένη.jpg)
Ο τεχνικός ασφαλείας είναι ο επαγγελματίας που είναι υπεύθυνος για τη διασφάλιση της υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας, σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία. Αποτελεί τον βασικό σύμβουλο του εργοδότη σε θέματα πρόληψης επαγγελματικών κινδύνων και συμβάλλει στη δημιουργία ενός ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος για όλους τους εργαζομένους.
Ο ρόλος του δεν περιορίζεται μόνο στον έλεγχο των εγκαταστάσεων μιας επιχείρησης. Ο τεχνικός ασφαλείας αξιολογεί τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν κατά την εργασία, προτείνει μέτρα πρόληψης και παρακολουθεί την εφαρμογή τους. Παράλληλα, συμβάλλει στη μείωση των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών, προστατεύοντας τόσο τους εργαζομένους όσο και την ίδια την επιχείρηση.
Η παρουσία τεχνικού ασφαλείας είναι υποχρεωτική για όλες τις επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό, ανεξάρτητα από το μέγεθος ή τον κλάδο δραστηριότητάς τους. Από ένα μικρό κατάστημα ή γραφείο μέχρι μια βιοτεχνία ή βιομηχανική μονάδα, η επιχείρηση οφείλει να συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία.
Ο τεχνικός ασφαλείας πραγματοποιεί τακτικούς ελέγχους στον χώρο εργασίας, επιβλέπει την τήρηση των διαδικασιών ασφαλείας, εκπαιδεύει τους εργαζομένους και καταγράφει τυχόν παρατηρήσεις ή ελλείψεις που εντοπίζονται.
Η ελληνική νομοθεσία για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία προβλέπει ότι κάθε επιχείρηση που απασχολεί έστω και έναν εργαζόμενο υποχρεούται να διαθέτει τεχνικό ασφαλείας.
Η υποχρέωση αυτή έχει ως στόχο την πρόληψη εργατικών ατυχημάτων, την προστασία της υγείας των εργαζομένων και τη δημιουργία ασφαλών συνθηκών εργασίας.
Η μη συμμόρφωση με τη σχετική νομοθεσία μπορεί να οδηγήσει σε διοικητικά πρόστιμα, ποινικές κυρώσεις και προβλήματα κατά τη διάρκεια ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές.
Ο τεχνικός ασφαλείας έχει συμβουλευτικό και προληπτικό ρόλο μέσα στην επιχείρηση. Στόχος του είναι να συμβάλλει στη δημιουργία ασφαλών συνθηκών εργασίας και στη μείωση των επαγγελματικών κινδύνων.
Στο πλαίσιο των καθηκόντων του:
• Παρακολουθεί τις συνθήκες εργασίας.
• Εντοπίζει πιθανούς κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων.
• Υποβάλλει προτάσεις και υποδείξεις προς τον εργοδότη.
• Συμβάλλει στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του προσωπικού.
• Υποστηρίζει τη διερεύνηση περιστατικών και εργατικών ατυχημάτων.
• Παρακολουθεί την εφαρμογή μέτρων πρόληψης και προστασίας.
Η ευθύνη του είναι κυρίως συμβουλευτική, καθώς υποστηρίζει τη διοίκηση της επιχείρησης στη λήψη αποφάσεων που σχετίζονται με την υγεία και ασφάλεια στην εργασία.
Κατά την άσκηση των καθηκόντων του, ο τεχνικός ασφαλείας οφείλει να ενεργεί με επαγγελματισμό, αντικειμενικότητα και ανεξαρτησία.
Παράλληλα:
• Τηρεί το επιχειρησιακό απόρρητο.
• Διαχειρίζεται με εμπιστευτικότητα τις πληροφορίες της επιχείρησης.
• Παρέχει τεκμηριωμένες υποδείξεις και συστάσεις.
• Ενεργεί σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.
• Διατηρεί υψηλό επίπεδο επαγγελματικής υπευθυνότητας.
Η αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ τεχνικού ασφαλείας, εργοδότη και εργαζομένων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση ενός ασφαλούς και υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος.
Οι ώρες απασχόλησης του τεχνικού ασφαλείας καθορίζονται από τη νομοθεσία και εξαρτώνται από τον αριθμό των εργαζομένων και την κατηγορία επικινδυνότητας της επιχείρησης.
• 25 ώρες ετησίως για επιχειρήσεις με έως 20 εργαζομένους.
• 50 ώρες ετησίως για επιχειρήσεις από 21 έως 50 εργαζομένους.
• 75 ώρες ετησίως για επιχειρήσεις με περισσότερους από 50 εργαζομένους.
Οι σημαντικότερες νομοθετικές διατάξεις είναι:
• Ν. 1568/85 (ΦΕΚ 177/Α/85)
Υγιεινή και Ασφάλεια των Εργαζομένων
• Π.Δ. 294/88 (ΦΕΚ 138/Α/88)
Ελάχιστος χρόνος απασχόλησης τεχνικού ασφάλειας και γιατρού εργασίας, επίπεδο γνώσεων και ειδικότητα τεχνικού ασφαλείας για τις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες του άρθρου 1 του Ν.1568/85.
• Π.Δ. 17/96 (ΦΕΚ 11/Α/96)
Μέτρα για την βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία σε συμμόρφωση με τις οδηγίες 89/391/ΕΟΚ και 91/383/ΕΟΚ.
• Π.Δ. 159/99 (ΦΕΚ 157/Α/3-8-99)
Μέτρα για την βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κλπ. (τροποποίηση Π.Δ. 17/96).
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, κάθε επιχείρηση που απασχολεί έστω και έναν εργαζόμενο υποχρεούται να διαθέτει τεχνικό ασφαλείας. (παράγραφοι 1 και 2 άρθρο 4 Π.Δ. 17/1996, Ν.1568/1985 κωδικοποιημένος με τον Ν.3850/2010).
Σε περίπτωση παράβασης της νομοθεσίας για τον τεχνικό ασφαλείας, ο νόμος προβλέπει σοβαρές διοικητικές και ποινικές κυρώσεις.
Πιο συγκεκριμένα, κάθε εργοδότης που με πρόθεση παραβιάζει τις διατάξεις της νομοθεσίας για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών, ή με χρηματική ποινή τουλάχιστον εννιακοσίων ευρώ (900€), ή και με τις δύο αυτές ποινές.
Σε περίπτωση αμέλειας ή παράλειψης εφαρμογής των υποχρεώσεων που προβλέπει η νομοθεσία για τον τεχνικό ασφαλείας, ο εργοδότης μπορεί να αντιμετωπίσει χρηματικές κυρώσεις, καθώς και ποινή φυλάκισης έως ένα (1) έτος, ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης και τις συνέπειες που αυτή μπορεί να έχει για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων.
Οι κυρώσεις αυτές αναδεικνύουν τη σημασία της συμμόρφωσης με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και της συνεργασίας με κατάλληλα καταρτισμένο τεχνικό ασφαλείας.
Σε ορισμένες περιπτώσεις ο ίδιος ο εργοδότης μπορεί να αναλάβει τα καθήκοντα του τεχνικού ασφαλείας, χωρίς να απαιτείται η συνεργασία με εξωτερικό επαγγελματία ή ΕΞΥΠΠ.
Αυτό επιτρέπεται όταν πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως:
• Η επιχείρηση ανήκει στις κατηγορίες Β ή Γ.
• Απασχολούνται λιγότεροι από 50 εργαζόμενοι.
• Έχει ολοκληρώσει το απαιτούμενο πρόγραμμα επιμόρφωσης και διαθέτει τις απαραίτητες γνώσεις για την άσκηση των καθηκόντων.
Παρόλα αυτά, ακόμη και όταν ο εργοδότης αναλαμβάνει ο ίδιος τον ρόλο του τεχνικού ασφαλείας, εξακολουθεί να έχει την πλήρη ευθύνη για την τήρηση των κανόνων υγείας και ασφάλειας, καθώς και για την εφαρμογή των απαραίτητων μέτρων προστασίας των εργαζομένων.
Οι επιχειρήσεις χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες επικινδυνότητας (Α, Β και Γ), ανάλογα με τη φύση της δραστηριότητάς τους και το επίπεδο επαγγελματικού κινδύνου που παρουσιάζουν.
Η Κατηγορία Α΄ αφορά επιχειρήσεις υψηλής επικινδυνότητας, όπως ορυχεία, μεταλλεία, λατομεία και βιομηχανίες επεξεργασίας επικίνδυνων υλικών, όπου απαιτούνται αυξημένα μέτρα πρόληψης λόγω του υψηλού κινδύνου εργατικών ατυχημάτων.
Η Κατηγορία Β΄ περιλαμβάνει επιχειρήσεις μέσης επικινδυνότητας, όπως βιομηχανίες τροφίμων και ποτών, βιοτεχνίες και αλιευτικές δραστηριότητες.
Η Κατηγορία Γ΄ αφορά επιχειρήσεις χαμηλής επικινδυνότητας, όπως υπηρεσίες, ξενοδοχεία και τουριστικές επιχειρήσεις, εμπορικές δραστηριότητες, καθώς και εκπαιδευτικές και κτηνοτροφικές επιχειρήσεις. Στις περιπτώσεις αυτές, ο ρόλος του τεχνικού ασφαλείας είναι κυρίως συμβουλευτικός, με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και του εργασιακού περιβάλλοντος.
Όταν μια επιχείρηση ασκεί δραστηριότητες που εντάσσονται σε περισσότερες από μία κατηγορίες, κατατάσσεται συνήθως στην κατηγορία με τη μεγαλύτερη επικινδυνότητα ή σε εκείνη που αντιστοιχεί στην κύρια δραστηριότητά της. Σε περιπτώσεις αμφιβολίας, συνιστάται η αναζήτηση καθοδήγησης από την αρμόδια υπηρεσία.
Το κόστος ενός τεχνικού ασφαλείας διαμορφώνεται με βάση διάφορους παράγοντες, όπως ο αριθμός εργαζομένων, η κατηγορία επικινδυνότητας της επιχείρησης, οι απαιτούμενες ώρες απασχόλησης και οι ιδιαίτερες ανάγκες κάθε επαγγελματικής δραστηριότητας.
Πρόκειται για μια υπηρεσία που προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε επιχείρησης, καθώς διαφορετικοί κλάδοι και μεγέθη οργανισμών απαιτούν διαφορετικό επίπεδο υποστήριξης και παρουσίας του τεχνικού ασφαλείας.
Η συνεργασία με τεχνικό ασφαλείας αποτελεί θεσμική υποχρέωση για όλες τις επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό και εφαρμόζεται σε σταθερή, ετήσια βάση, με στόχο τη συνεχή συμμόρφωση με τη νομοθεσία και τη διασφάλιση της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων.
Η επιλογή του κατάλληλου τεχνικού ασφαλείας είναι σημαντική για τη συμμόρφωση της επιχείρησης και την προστασία των εργαζομένων.
Πριν επιλέξετε συνεργάτη, εξετάστε:
• Την εμπειρία στον κλάδο σας.
• Τις πιστοποιήσεις και τα επαγγελματικά προσόντα.
• Τον χρόνο ανταπόκρισης.
• Την υποστήριξη σε ελέγχους και επιθεωρήσεις.
• Την εμπειρία σε θέματα γραπτής εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου.
• Τη δυνατότητα συνεχούς υποστήριξης της επιχείρησης.
Ο τεχνικός ασφαλείας αποτελεί βασικό πυλώνα για τη λειτουργία κάθε επιχείρησης. Η σωστή επιλογή και συνεργασία συμβάλλει καθοριστικά στη μείωση κινδύνων και στη συμμόρφωση με τη νομοθεσία.
Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τα προσόντα, τις αρμοδιότητες και τα κριτήρια επιλογής, διαβάστε τον αναλυτικό οδηγό επιλογής τεχνικού ασφαλείας.
Οι επιχειρήσεις χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες επικινδυνότητας (Α, Β και Γ), ανάλογα με τον επαγγελματικό κίνδυνο της δραστηριότητάς τους.
Η κατάταξη καθορίζει και το επίπεδο των μέτρων ασφάλειας που απαιτούνται σε κάθε επιχείρηση.
Κάθε επιχείρηση που απασχολεί προσωπικό οφείλει να διαθέτει γραπτή εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, ανεξάρτητα από το μέγεθος, τον κλάδο δραστηριότητας ή τον αριθμό των εργαζομένων. Το έγγραφο αυτό αποτελεί βασικό εργαλείο πρόληψης, καθώς καταγράφει τους πιθανούς κινδύνους στον χώρο εργασίας, αξιολογεί την πιθανότητα και τη σοβαρότητα των κινδύνων και προσδιορίζει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την προστασία των εργαζομένων και τη συμμόρφωση της επιχείρησης με τις νομοθετικές απαιτήσεις.
Σύμφωνα με το Άρθρο 8 του Κεφαλαίου Β του Π.Δ. 17/1996, κάθε επιχείρηση υποχρεούται να αναθέτει στον τεχνικό ασφαλείας, σε ΕΣΥΠΠ ή σε ΕΞΥΠΠ τη σύνταξη της γραπτής εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου. Η διαδικασία αυτή συμβάλλει στον εντοπισμό των κινδύνων που ενδέχεται να επηρεάσουν την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, καθώς και στον σχεδιασμό κατάλληλων μέτρων πρόληψης και προστασίας.
Η γραπτή εκτίμηση κινδύνου δεν αποτελεί απλώς μια τυπική υποχρέωση, αλλά ένα ουσιαστικό εργαλείο διαχείρισης της ασφάλειας στην εργασία, το οποίο πρέπει να επικαιροποιείται όταν μεταβάλλονται οι συνθήκες εργασίας, οι εγκαταστάσεις, ο εξοπλισμός ή οι διαδικασίες της επιχείρησης.
Ναι, σε ορισμένες περιπτώσεις η νομοθεσία επιτρέπει στον εργοδότη να αναλάβει ο ίδιος τα καθήκοντα του τεχνικού ασφαλείας, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις σχετικά με την κατηγορία επικινδυνότητας της επιχείρησης, τον αριθμό εργαζομένων και την απαιτούμενη επιμόρφωση.
Ωστόσο, ακόμη και όταν ο εργοδότης ασκεί ο ίδιος τα καθήκοντα αυτά, εξακολουθεί να φέρει την πλήρη ευθύνη για την εφαρμογή των μέτρων υγείας και ασφάλειας στην εργασία και τη συμμόρφωση της επιχείρησης με τη νομοθεσία.
Ο τεχνικός ασφαλείας επικεντρώνεται στην πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων που σχετίζονται με τον χώρο εργασίας, τον εξοπλισμό, τις εγκαταστάσεις και τις διαδικασίες που εφαρμόζονται μέσα στην επιχείρηση. Ο ρόλος του είναι να εντοπίζει πιθανούς κινδύνους, να προτείνει μέτρα πρόληψης και να συμβουλεύει τον εργοδότη σχετικά με τη βελτίωση των συνθηκών ασφάλειας για το προσωπικό.
Αντίθετα, ο γιατρός εργασίας ασχολείται με την προστασία και την παρακολούθηση της υγείας των εργαζομένων. Παρέχει ιατρικές συμβουλές, αξιολογεί την καταλληλότητα των εργαζομένων για συγκεκριμένες θέσεις εργασίας και συμβάλλει στην πρόληψη επαγγελματικών ασθενειών που μπορεί να προκύψουν από τις συνθήκες εργασίας ή την έκθεση σε επιβαρυντικούς παράγοντες.
Οι δύο ειδικότητες έχουν διαφορετικό αντικείμενο αλλά λειτουργούν συμπληρωματικά. Η συνεργασία μεταξύ τεχνικού ασφαλείας και γιατρού εργασίας συμβάλλει στη δημιουργία ενός ασφαλούς και υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος, στη μείωση των εργατικών ατυχημάτων και στην αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων υγείας και ασφάλειας στην εργασία.
Η μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία μπορεί να οδηγήσει σε διοικητικές κυρώσεις, χρηματικά πρόστιμα, προσωρινή διακοπή εργασιών ή ακόμη και ποινικές ευθύνες, ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης και τις συνθήκες που επικρατούν στην επιχείρηση.
Το βασικό νομοθετικό πλαίσιο στην Ελλάδα καθορίζεται από τον Νόμο 3850/2010 (Κώδικας Νόμων για την Υγεία και Ασφάλεια των Εργαζομένων), ο οποίος συγκεντρώνει τις υποχρεώσεις εργοδοτών και εργαζομένων σχετικά με την πρόληψη επαγγελματικών κινδύνων. Παράλληλα, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της Επιθεώρησης Εργασίας (Σ.ΕΠ.Ε.) έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν κυρώσεις όταν διαπιστώνονται παραβάσεις που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία ή την ασφάλεια των εργαζομένων.
Τα πρόστιμα διαμορφώνονται ανάλογα με παράγοντες όπως:
Σε περιπτώσεις σοβαρών παραβάσεων ή εργατικών ατυχημάτων που συνδέονται με ελλιπή μέτρα προστασίας, ενδέχεται να προκύψουν και ποινικές ευθύνες για τον εργοδότη ή άλλα υπεύθυνα πρόσωπα, σύμφωνα με τις διατάξεις της εργατικής και ποινικής νομοθεσίας.
Πέρα από τις νομικές υποχρεώσεις, η εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων προστασίας συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση των εργατικών ατυχημάτων, στην προστασία της υγείας των εργαζομένων, στη μείωση του λειτουργικού κινδύνου και στη βελτίωση της συνολικής λειτουργίας της επιχείρησης. Η ύπαρξη τεχνικού ασφαλείας και η συστηματική παρακολούθηση των συνθηκών εργασίας αποτελούν βασικά εργαλεία πρόληψης και συμμόρφωσης με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.
Ο τεχνικός ασφαλείας είναι φυσικό πρόσωπο που παρέχει υπηρεσίες υγείας και ασφάλειας στην εργασία, με συμβουλευτικό και προληπτικό ρόλο μέσα στην επιχείρηση.
Αντίθετα, η ΕΞΥΠΠ (Εξωτερική Υπηρεσία Προστασίας και Πρόληψης Επαγγελματικού Κινδύνου) είναι αδειοδοτημένος φορέας που προσφέρει οργανωμένες υπηρεσίες μέσω ομάδας εξειδικευμένων επαγγελματιών, όπως τεχνικοί ασφαλείας και ιατροί εργασίας.
Η βασική διαφορά είναι ότι ο τεχνικός ασφαλείας είναι ένα άτομο, ενώ η ΕΞΥΠΠ αποτελεί οργανωμένη υπηρεσία που μπορεί να καλύψει συνολικά τις ανάγκες μιας επιχείρησης.
