Αν θέλετε να μάθετε πώς γίνεσαι τεχνικός ασφαλείας, πρέπει πρώτα να γνωρίζετε ότι ο συγκεκριμένος ρόλος δεν μπορεί να αναληφθεί από οποιονδήποτε. Συνδέεται με συγκεκριμένα προσόντα, ειδικότητα, εμπειρία, κατηγορία επιχείρησης και προϋποθέσεις που προβλέπονται από το ισχύον πλαίσιο για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία.

Οι απαιτήσεις δεν είναι ίδιες για όλες τις περιπτώσεις. Άλλες προϋποθέσεις μπορεί να ισχύουν για έναν εξωτερικό επαγγελματία, άλλες για έναν εργοδότη που θέλει να αναλάβει ο ίδιος καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας και άλλες για μια ατομική επιχείρηση που απασχολεί προσωπικό.

Στον οδηγό αυτό θα δούμε ποιος μπορεί να γίνει τεχνικός ασφαλείας, ποια προσόντα χρειάζονται, τι ισχύει για εργοδότες και ατομικές επιχειρήσεις και πότε απαιτείται σύμβαση τεχνικού ασφαλείας.

Ποιος μπορεί να γίνει τεχνικός ασφαλείας

Τεχνικός ασφαλείας μπορεί να γίνει πρόσωπο που διαθέτει τα κατάλληλα προσόντα για την επιχείρηση στην οποία θα αναλάβει καθήκοντα. Τα προσόντα αυτά σχετίζονται με τη δραστηριότητα της επιχείρησης, την κατηγορία επικινδυνότητας, τον αριθμό εργαζομένων και το είδος των εργασιών που πραγματοποιούνται στον χώρο.

Δεν υπάρχει μία ενιαία απάντηση για όλες τις επιχειρήσεις. Για παράδειγμα, διαφορετικές απαιτήσεις μπορεί να υπάρχουν σε ένα γραφείο, σε ένα κατάστημα, σε έναν βιοτεχνικό χώρο ή σε μια επιχείρηση με αυξημένους επαγγελματικούς κινδύνους.

Για αυτό, πριν αναλάβει κάποιος καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας, πρέπει να εξετάζεται αν η ειδικότητα, η εμπειρία και η εκπαίδευσή του καλύπτουν τις ανάγκες της συγκεκριμένης επιχείρησης.

Προσόντα τεχνικού ασφαλείας

Τα προσόντα τεχνικού ασφαλείας εξαρτώνται από την κατηγορία της επιχείρησης και το επίπεδο επικινδυνότητας της δραστηριότητας. Σε αρκετές περιπτώσεις λαμβάνονται υπόψη ο τίτλος σπουδών, η τεχνική ειδικότητα, η επαγγελματική εμπειρία και η γνώση του πλαισίου υγείας και ασφάλειας στην εργασία.

Ενδεικτικά, για την ανάληψη καθηκόντων μπορεί να εξετάζονται:

• ο τίτλος σπουδών και η τεχνική ειδικότητα,
• η επαγγελματική εμπειρία,
• η άδεια άσκησης επαγγέλματος, όπου απαιτείται,
• η γνώση της νομοθεσίας για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία,
• η εξοικείωση με την κατηγορία επικινδυνότητας της επιχείρησης,
• η δυνατότητα παροχής τεκμηριωμένων υποδείξεων στον εργοδότη.

Στην πράξη, το σημαντικό δεν είναι μόνο να υπάρχει ένας τίτλος ή μια ειδικότητα, αλλά να καλύπτονται οι απαιτήσεις που αντιστοιχούν στη συγκεκριμένη επιχείρηση.

Τα προσόντα του τεχνικού ασφαλείας προβλέπονται στο πλαίσιο της νομοθεσίας για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, με βασικό σημείο αναφοράς τον Ν. 3850/2010. Ανάλογα με την κατηγορία της επιχείρησης, μπορεί να απαιτούνται συγκεκριμένοι τίτλοι σπουδών, τεχνική ειδικότητα, επαγγελματική εμπειρία ή άδεια άσκησης επαγγέλματος.

Εργοδότης ως τεχνικός ασφαλείας

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο εργοδότης μπορεί να αναλάβει ο ίδιος καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας στην επιχείρησή του. Αυτό όμως δεν ισχύει αυτόματα για κάθε περίπτωση και πρέπει να εξετάζεται με βάση τις προϋποθέσεις που προβλέπονται για τη συγκεκριμένη επιχείρηση.

Για να οριστεί ο εργοδότης ως τεχνικός ασφαλείας, πρέπει να ληφθούν υπόψη στοιχεία όπως η κατηγορία επικινδυνότητας, ο αριθμός εργαζομένων, η δραστηριότητα της επιχείρησης, τα προσόντα του εργοδότη και η επιμόρφωση που μπορεί να απαιτείται.

Το θέμα αφορά κυρίως μικρές επιχειρήσεις όπου ο εργοδότης θέλει να καλύψει εσωτερικά την υποχρέωση. Πριν γίνει αυτό, χρειάζεται να επιβεβαιωθεί ότι πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα.

Η Επιθεώρηση Εργασίας αναφέρει ότι καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας μπορεί να ασκήσει και ο ίδιος ο εργοδότης σε επιχειρήσεις Β΄ και Γ΄ κατηγορίας, εφόσον πληρούνται οι κατάλληλες προϋποθέσεις, όπως ο αριθμός εργαζομένων, τα προσόντα και η απαιτούμενη επιμόρφωση.

Τεχνικός ασφαλείας σε ατομική επιχείρηση

Το ερώτημα για τεχνικό ασφαλείας σε ατομική επιχείρηση είναι συχνό, ειδικά σε μικρές επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό. Η μορφή της επιχείρησης από μόνη της δεν αρκεί για να καθορίσει αν υπάρχει υποχρέωση. Σημασία έχει αν υπάρχουν εργαζόμενοι, ποια είναι η δραστηριότητα και σε ποια κατηγορία επικινδυνότητας ανήκει η επιχείρηση.

Αν μια ατομική επιχείρηση απασχολεί προσωπικό, πρέπει να εξετάσει τις υποχρεώσεις της σε θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να απαιτείται ορισμός τεχνικού ασφαλείας.

Σε κάποιες περιπτώσεις ο ίδιος ο εργοδότης μπορεί να αναλάβει τον ρόλο, εφόσον πληροί τις απαραίτητες προϋποθέσεις. Σε άλλες περιπτώσεις, χρειάζεται εξωτερικός συνεργάτης ή κατάλληλη υπηρεσία υποστήριξης.

Σύμβαση τεχνικού ασφαλείας

Η σύμβαση τεχνικού ασφαλείας είναι το συμφωνητικό που ορίζει τη συνεργασία ανάμεσα στην επιχείρηση και το πρόσωπο ή τον φορέα που αναλαμβάνει τα σχετικά καθήκοντα.

Μέσα στη σύμβαση πρέπει να αποτυπώνονται βασικά στοιχεία της συνεργασίας, ώστε να είναι σαφές τι καλύπτεται, ποιες είναι οι υποχρεώσεις κάθε πλευράς και πώς οργανώνεται η απασχόληση του τεχνικού ασφαλείας.

Συνήθως, στη σύμβαση ή στο συμφωνητικό συνεργασίας περιλαμβάνονται στοιχεία όπως:

• τα στοιχεία της επιχείρησης,
• η δραστηριότητα και η κατηγορία επικινδυνότητας,
• ο αριθμός εργαζομένων,
• οι απαιτούμενες ώρες απασχόλησης,
• οι επισκέψεις στον χώρο εργασίας,
• οι βασικές αρμοδιότητες του τεχνικού ασφαλείας,
• οι υποχρεώσεις της επιχείρησης και του συνεργάτη.

Η ύπαρξη σαφούς σύμβασης βοηθά την επιχείρηση να γνωρίζει τι ακριβώς έχει συμφωνηθεί και να οργανώνει σωστά τις υποχρεώσεις της.

Εξωτερικός τεχνικός ασφαλείας

Εξωτερικός τεχνικός ασφαλείας χρειάζεται όταν δεν υπάρχει κατάλληλο πρόσωπο μέσα στην επιχείρηση, όταν ο εργοδότης δεν μπορεί να αναλάβει ο ίδιος τον ρόλο ή όταν η δραστηριότητα απαιτεί πιο εξειδικευμένη υποστήριξη.

Η λύση αυτή είναι συχνή σε επιχειρήσεις που θέλουν να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους με οργανωμένο τρόπο, ειδικά όταν δεν διαθέτουν εσωτερική γνώση ή εμπειρία σε θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία.

Σε κάθε περίπτωση, πριν επιλεγεί εξωτερικός συνεργάτης, πρέπει να επιβεβαιώνεται ότι διαθέτει τα κατάλληλα προσόντα για τη συγκεκριμένη επιχείρηση και ότι μπορεί να καλύψει τις ανάγκες που προκύπτουν από τη δραστηριότητα και την κατηγορία επικινδυνότητας.

Τι να προσέξετε πριν αναλάβετε καθήκοντα

Πριν αναλάβει κάποιος καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας, πρέπει να εξετάσει αν έχει τα κατάλληλα προσόντα και αν μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της επιχείρησης. Η ανάληψη του ρόλου δεν είναι απλή τυπική διαδικασία, καθώς συνδέεται με ευθύνες, υποχρεώσεις και ανάγκη σωστής γνώσης του αντικειμένου.

Είναι σημαντικό να αξιολογηθούν:

• η κατηγορία επικινδυνότητας της επιχείρησης,
• ο αριθμός εργαζομένων,
• η δραστηριότητα και οι πιθανοί κίνδυνοι,
• οι απαιτούμενες ώρες απασχόλησης,
• η ανάγκη για επιμόρφωση ή πρόσθετα προσόντα,
• η δυνατότητα ουσιαστικής υποστήριξης του εργοδότη.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν ο ρόλος αναλαμβάνεται από εργοδότη ή εσωτερικό πρόσωπο της επιχείρησης, γιατί πρέπει να πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.

Τι να θυμάστε

Το πώς γίνεσαι τεχνικός ασφαλείας εξαρτάται από την ειδικότητα, την εμπειρία, τα προσόντα και τις προϋποθέσεις που ισχύουν για κάθε κατηγορία επιχείρησης. Δεν υπάρχει μία ενιαία απάντηση για όλες τις περιπτώσεις, γιατί οι απαιτήσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με τη δραστηριότητα και το επίπεδο επικινδυνότητας.

Αν είστε εργοδότης, πρέπει να εξετάσετε αν μπορείτε να αναλάβετε ο ίδιος τα καθήκοντα ή αν χρειάζεστε εξωτερικό επαγγελματία. Αν είστε επαγγελματίας που θέλει να ασχοληθεί με τον συγκεκριμένο ρόλο, πρέπει να βεβαιωθείτε ότι τα προσόντα και η εμπειρία σας καλύπτουν τις απαιτήσεις της επιχείρησης.

Αν θέλετε να κατανοήσετε συνολικά τον ρόλο και τις βασικές υποχρεώσεις του, μπορείτε να διαβάσετε τον αναλυτικό οδηγό για το τι είναι ο τεχνικός ασφαλείας.