Η θεμελιακή γείωση είναι ένα μόνιμο σύστημα γείωσης που ενσωματώνεται στα θεμέλια του κτιρίου και σχεδιάζεται πριν από τη σκυροδέτηση. Η έγκαιρη πρόβλεψή της είναι ιδιαίτερα σημαντική, επειδή μετά την ολοκλήρωση των θεμελίων η πρόσβαση στα σημεία εγκατάστασης είναι πολύ πιο περιορισμένη και πιθανές παραλείψεις διορθώνονται δυσκολότερα.

Στην Ελλάδα, η θεμελιακή γείωση είναι υποχρεωτική για τις νεοαναγειρόμενες εκ θεμελίων οικοδομές που διαθέτουν εσωτερική ηλεκτρική εγκατάσταση, σύμφωνα με την ΚΥΑ Φ Α΄50/12081/642/2006 (ΦΕΚ 1222/Β/5-9-2006). Οι σημερινές απαιτήσεις για τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις εντάσσονται στο ισχύον πλαίσιο του προτύπου ΕΛΟΤ 60364.

Πώς λειτουργεί η θεμελιακή γείωση

Η θεμελιακή γείωση δημιουργεί ένα μόνιμο σύστημα γείωσης ενσωματωμένο στη θεμελίωση του κτιρίου. Ο αγώγιμος γειωτής τοποθετείται στην προβλεπόμενη θέση των θεμελίων και συνδέεται με τα σημεία που απαιτεί η ηλεκτρολογική μελέτη, ώστε να αποτελέσει τη βάση για τη γείωση και τις ισοδυναμικές συνδέσεις της εγκατάστασης.

Η θέση της μέσα στη θεμελίωση την προστατεύει από μηχανικές καταπονήσεις και δημιουργεί μια σταθερή εγκατάσταση που παραμένει μέρος του κτιρίου σε όλη τη διάρκεια ζωής του. Για αυτό η θεμελιακή γείωση δεν αντιμετωπίζεται ως μια εργασία που μπορεί να προστεθεί εύκολα εκ των υστέρων.

Η σχετική νομοθεσία προβλέπει θεμελιακή γείωση στις νεοαναγειρόμενες εκ θεμελίων οικοδομές που διαθέτουν εσωτερική ηλεκτρική εγκατάσταση, όπως αναφέρεται σε επίσημη τεχνική τεκμηρίωση του Υπουργείου Ανάπτυξης. Η ακριβής εφαρμογή πρέπει να ακολουθεί τη μελέτη και τις τεχνικές απαιτήσεις του συγκεκριμένου έργου.

Χρόνος κατασκευής και συντονισμός των εργασιών

Η θεμελιακή γείωση κατασκευάζεται κατά τη φάση των θεμελίων και πριν καλυφθούν τα σημεία στα οποία πρόκειται να ενσωματωθεί. Αυτό σημαίνει ότι η θέση του γειωτή, οι συνδέσεις και οι αναμονές πρέπει να είναι γνωστά πριν προχωρήσουν οι εργασίες σκυροδέτησης.

Στην κατασκευή ενός σπιτιού, ο συντονισμός γίνεται μαζί με τις εργασίες θεμελίωσης, τον οπλισμό και τις υπόλοιπες ηλεκτρομηχανολογικές απαιτήσεις του έργου. Αν μια απαραίτητη πρόβλεψη παραλειφθεί σε αυτό το στάδιο, η διόρθωσή της μετά την ολοκλήρωση των θεμελίων μπορεί να είναι σημαντικά δυσκολότερη.

Σχέδιο και αναμονές θεμελιακής γείωσης

Το σχέδιο της θεμελιακής γείωσης καθορίζει τη διαδρομή του γειωτή, τον τρόπο με τον οποίο εντάσσεται στη θεμελίωση και τα σημεία όπου πρέπει να προβλεφθούν αναμονές. Δεν εφαρμόζεται ένα ίδιο σχέδιο σε κάθε οικοδομή, καθώς η τελική διάταξη εξαρτάται από τη μορφή των θεμελίων και τις απαιτήσεις της ηλεκτρολογικής μελέτης.

Οι αναμονές επιτρέπουν τη μελλοντική σύνδεση του συστήματος γείωσης με τα προβλεπόμενα σημεία της ηλεκτρικής εγκατάστασης και τις ισοδυναμικές συνδέσεις. Πρέπει επομένως να τοποθετούνται στα σωστά σημεία και να παραμένουν προσβάσιμες μετά την ολοκλήρωση των κατασκευαστικών εργασιών.

Η ύπαρξη σχεδίου βοηθά επίσης στον συντονισμό διαφορετικών συνεργείων στο εργοτάξιο. Ο ηλεκτρολόγος και όσοι εργάζονται στη θεμελίωση πρέπει να γνωρίζουν από πριν τη διαδρομή και τα κρίσιμα σημεία της εγκατάστασης, ώστε να μη γίνουν αλλαγές όταν πλέον ο γειωτής έχει καλυφθεί.

Υλικά της εγκατάστασης

Τα υλικά της θεμελιακής γείωσης επιλέγονται σύμφωνα με τη μελέτη, τις τεχνικές προδιαγραφές και τις συνθήκες της κατασκευής. Η εγκατάσταση μπορεί να περιλαμβάνει κατάλληλο μεταλλικό γειωτή, συνδέσμους, εξαρτήματα στερέωσης και στοιχεία για τη δημιουργία των απαραίτητων αναμονών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αντοχή των υλικών και η συμβατότητά τους με τα υπόλοιπα μεταλλικά στοιχεία της κατασκευής. Η επιλογή δεν πρέπει να γίνεται μόνο με κριτήριο τη χαμηλότερη τιμή, καθώς μετά τη σκυροδέτηση μεγάλο μέρος του συστήματος δεν θα είναι πλέον άμεσα προσβάσιμο.

Πώς τοποθετείται η θεμελιακή γείωση

Η θεμελιακή γείωση τοποθετείται μαζί με τις εργασίες των θεμελίων, ακολουθώντας τη διαδρομή και τα σημεία σύνδεσης που προβλέπει η μελέτη. Ο γειωτής στερεώνεται στην προβλεπόμενη θέση, πραγματοποιούνται οι απαραίτητες συνδέσεις και δημιουργούνται οι αναμονές πριν από την τελική κάλυψη με σκυρόδεμα.

Πριν προχωρήσει η επόμενη φάση της κατασκευής πρέπει να έχει επιβεβαιωθεί ότι η διάταξη ανταποκρίνεται στο σχέδιο και ότι οι συνδέσεις και οι αναμονές έχουν τοποθετηθεί σωστά. Ένα λάθος που καλύπτεται μέσα στη θεμελίωση είναι πολύ δυσκολότερο να διορθωθεί αργότερα.

Για αυτό η συγκεκριμένη εργασία δεν είναι κατάλληλη για αυτοσχέδια εφαρμογή ή γενικές οδηγίες DIY. Η εγκατάσταση πρέπει να ακολουθεί τη μελέτη του έργου και να εκτελείται από τους κατάλληλους επαγγελματίες με τον απαιτούμενο συντονισμό στο εργοτάξιο.

Κόστος θεμελιακής γείωσης

Το κόστος της θεμελιακής γείωσης διαμορφώνεται κυρίως από το μέγεθος και τη γεωμετρία της θεμελίωσης, το συνολικό μήκος του γειωτή, τον αριθμό των αναμονών, τα υλικά και την πολυπλοκότητα της εγκατάστασης. Για αυτό δύο κατοικίες με διαφορετική κάτοψη και θεμελίωση μπορεί να έχουν διαφορετικές απαιτήσεις και διαφορετικό συνολικό κόστος.

Στον προϋπολογισμό πρέπει να υπολογίζονται τόσο τα υλικά όσο και η εργασία τοποθέτησης, σύνδεσης και ελέγχου. Η οικονομική εκτίμηση είναι πιο αξιόπιστη όταν υπάρχει ήδη σχέδιο ή σαφής εικόνα της θεμελίωσης και των απαιτήσεων του έργου, αντί να βασίζεται σε μία γενική τιμή.

Σε ήδη ολοκληρωμένο κτίριο το ζήτημα είναι διαφορετικό, επειδή δεν εξετάζεται πλέον η κατασκευή της θεμελιακής γείωσης αλλά η κατάσταση και η λειτουργία του υπάρχοντος συστήματος. Για μέτρηση, ενδείξεις προβλήματος και έλεγχο σε υπάρχουσα κατοικία, δες ξεχωριστά τη γείωση σπιτιού.

Συχνές ερωτήσεις για τη θεμελιακή γείωση

Είναι υποχρεωτική η θεμελιακή γείωση σε νέα οικοδομή;

Ναι, η σχετική νομοθεσία προβλέπει θεμελιακή γείωση στις νεοαναγειρόμενες εκ θεμελίων οικοδομές. Η εφαρμογή της πρέπει να εντάσσεται στον σχεδιασμό της ηλεκτρικής εγκατάστασης και να ακολουθεί τις τεχνικές απαιτήσεις του συγκεκριμένου έργου.

Τι γίνεται αν δεν προβλεφθεί πριν από τη σκυροδέτηση;

Η παράλειψη γίνεται σημαντικά δυσκολότερο να διορθωθεί αφού ολοκληρωθούν τα θεμέλια, επειδή ο θεμελιακός γειωτής προορίζεται να ενσωματωθεί στη θεμελίωση. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται τεχνική αξιολόγηση για να καθοριστεί ποια λύση γείωσης μπορεί να εφαρμοστεί στο συγκεκριμένο κτίριο.

Πρέπει να ελεγχθεί η θεμελιακή γείωση πριν καλυφθεί;

Ναι, πριν ολοκληρωθεί η σκυροδέτηση πρέπει να επιβεβαιώνεται ότι η διάταξη, οι συνδέσεις και οι προβλεπόμενες αναμονές έχουν υλοποιηθεί σύμφωνα με τη μελέτη. Μετά την κάλυψη των στοιχείων της θεμελίωσης, η πρόσβαση για διορθώσεις είναι πολύ πιο περιορισμένη.

Ποιος πρέπει να συντονίσει την κατασκευή της θεμελιακής γείωσης;

Η κατασκευή πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τη μελέτη του έργου και με συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων τεχνικών και των συνεργείων που εργάζονται στα θεμέλια. Ο συντονισμός είναι σημαντικός ώστε ο γειωτής, οι συνδέσεις και οι αναμονές να βρίσκονται στη σωστή θέση πριν προχωρήσει η επόμενη φάση.