Το ερώτημα πότε χρειάζεται ενεργειακό πιστοποιητικό απασχολεί πολλούς ιδιοκτήτες πριν από πώληση, νέα μίσθωση ή σημαντικές εργασίες σε ένα ακίνητο. Παρότι σε αρκετές διαδικασίες είναι απαραίτητο, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου δεν απαιτείται ενεργειακό πιστοποιητικό, ανάλογα με τη χρήση, το είδος και τα χαρακτηριστικά του κτιρίου.

Πότε απαιτείται ενεργειακό πιστοποιητικό

Το ενεργειακό πιστοποιητικό απαιτείται κυρίως όταν ένα ακίνητο πρόκειται να πωληθεί ή να ενοικιαστεί. Ο σκοπός του είναι να δείξει την ενεργειακή κατηγορία του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας, ώστε ο αγοραστής ή ο ενοικιαστής να γνωρίζει την ενεργειακή εικόνα του ακινήτου.

Συνήθως απαιτείται στις παρακάτω περιπτώσεις:

• πώληση ακινήτου,

• νέα μίσθωση κατοικίας ή επαγγελματικού χώρου,

• υπεκμίσθωση, όπου προβλέπεται,

• βραχυχρόνια μίσθωση, ανάλογα με την περίπτωση,

• ολοκλήρωση νέου κτιρίου,

• ριζική ανακαίνιση,

• ανάρτηση αγγελίας πώλησης ή μίσθωσης, όταν πρέπει να αναφέρεται η ενεργειακή κατηγορία.

Πότε δεν απαιτείται ενεργειακό πιστοποιητικό

Το ενεργειακό πιστοποιητικό δεν απαιτείται σε όλες τις περιπτώσεις. Υπάρχουν κατηγορίες κτιρίων ή χρήσεων που μπορεί να εξαιρούνται από την υποχρέωση, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του ακινήτου και τη χρήση του.

Ενδεικτικά, μπορεί να μην απαιτείται σε περιπτώσεις όπως:

• προστατευόμενα ή διατηρητέα κτίρια, όταν η συμμόρφωση με απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης θα αλλοίωνε τον χαρακτήρα ή την εμφάνισή τους,

• κτίρια που χρησιμοποιούνται ως χώροι λατρείας,

• βιομηχανικές εγκαταστάσεις,

• βιοτεχνίες ή εργαστήρια,

• αποθήκες, χώροι στάθμευσης και πρατήρια υγρών καυσίμων, όπου ισχύουν οι σχετικές προϋποθέσεις,

• προσωρινής χρήσης κτίρια με περιορισμένη διάρκεια χρήσης.

Σε κάθε περίπτωση, η εξαίρεση πρέπει να εξετάζεται με βάση το συγκεκριμένο ακίνητο. Δεν αρκεί μόνο μια γενική περιγραφή, γιατί μικρές διαφορές στη χρήση, στη μορφή ή στη διαδικασία που πρόκειται να γίνει μπορεί να αλλάξουν την υποχρέωση.

Περιπτώσεις που θέλουν προσοχή

Υπάρχουν περιπτώσεις που συχνά δημιουργούν σύγχυση στους ιδιοκτήτες. Για παράδειγμα, ένα ακίνητο μπορεί να μοιάζει ότι εξαιρείται, αλλά τελικά να απαιτείται πιστοποιητικό λόγω της πραγματικής του χρήσης ή επειδή πρόκειται να μισθωθεί ή να πωληθεί.

Τι ισχύει στις μισθώσεις

Στις μισθώσεις, το ενεργειακό πιστοποιητικό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί ο αριθμός πρωτοκόλλου του μπορεί να χρειάζεται στη δήλωση μίσθωσης. Αυτό αφορά κυρίως νέες μισθώσεις, όπου ο ενοικιαστής εγκαθίσταται για πρώτη φορά στο ακίνητο.

Για τον ιδιοκτήτη, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να έχει ελέγξει εγκαίρως αν το ακίνητο χρειάζεται πιστοποιητικό πριν προχωρήσει στη διαδικασία. Αν το ακίνητο εμπίπτει στην υποχρέωση, το πιστοποιητικό πρέπει να υπάρχει πριν ολοκληρωθούν τα σχετικά βήματα.

Στις ανανεώσεις μισθώσεων, τα πράγματα μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την περίπτωση. Για αυτό χρειάζεται προσοχή, ώστε να μη συγχέεται η νέα μίσθωση με την ανανέωση υφιστάμενης σύμβασης.

Τι ισχύει στις πωλήσεις

Στην πώληση ακινήτου, το ενεργειακό πιστοποιητικό είναι συνήθως απαραίτητο. Ο αγοραστής πρέπει να γνωρίζει την ενεργειακή κατηγορία του ακινήτου και το πιστοποιητικό χρησιμοποιείται ως μέρος της διαδικασίας μεταβίβασης.

Επίσης, όταν ένα ακίνητο διατίθεται προς πώληση, η ενεργειακή κατηγορία μπορεί να χρειάζεται και στις αγγελίες ή στις εμπορικές καταχωρήσεις. Αυτό βοηθά τον ενδιαφερόμενο αγοραστή να έχει βασική εικόνα για την ενεργειακή απόδοση του ακινήτου πριν προχωρήσει σε περισσότερες ενέργειες.

Για αυτό, πριν ανέβει μια αγγελία ή πριν ξεκινήσει η διαδικασία μεταβίβασης, είναι καλό να ελέγχεται αν υπάρχει ήδη ενεργειακό πιστοποιητικό σε ισχύ ή αν πρέπει να γίνει νέος έλεγχος.

Τι γίνεται μετά από ανακαίνιση

Μετά από ριζική ανακαίνιση, μπορεί να απαιτείται ενεργειακό πιστοποιητικό, ειδικά όταν οι εργασίες επηρεάζουν σημαντικά την ενεργειακή εικόνα του κτιρίου. Τέτοιες εργασίες μπορεί να αφορούν το κέλυφος, τα κουφώματα, τη θερμομόνωση ή τα συστήματα θέρμανσης και ψύξης.

Δεν χρειάζεται κάθε μικρή εργασία να οδηγεί απαραίτητα σε νέο πιστοποιητικό. Για παράδειγμα, μια απλή επισκευή ή μια μικρή αλλαγή μέσα στο σπίτι δεν είναι ίδια περίπτωση με μια ριζική ανακαίνιση.

Γι’ αυτό, πριν ή μετά από μεγάλες εργασίες, είναι χρήσιμο να γίνεται έλεγχος, ώστε να ξεκαθαριστεί αν υπάρχει υποχρέωση για ενεργειακό πιστοποιητικό.

Ποιος κάνει τον έλεγχο

Ο έλεγχος γίνεται από αρμόδιο επαγγελματία που μπορεί να αξιολογήσει το ακίνητο, τη χρήση του και την περίπτωση στην οποία ανήκει. Αν υπάρχει αμφιβολία για το αν χρειάζεται πιστοποιητικό, ο ιδιοκτήτης δεν πρέπει να βασίζεται μόνο σε γενικές πληροφορίες.

Η υποχρέωση εξαρτάται από τη χρήση του ακινήτου, τη διαδικασία που πρόκειται να γίνει και το αν υπάρχει κάποια εξαίρεση. Για παράδειγμα, διαφορετικά εξετάζεται μια κατοικία που πρόκειται να ενοικιαστεί και διαφορετικά ένας βοηθητικός χώρος ή ένα ακίνητο ειδικής χρήσης.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το βασικό ερώτημα είναι πρακτικό: αν το ακίνητό σας ανήκει στις περιπτώσεις όπου το πιστοποιητικό είναι υποχρεωτικό ή αν μπορεί να υπάρχει εξαίρεση.

Τι να ελέγξετε πρώτα

Πριν προχωρήσετε σε πώληση, ενοικίαση ή άλλη διαδικασία, είναι καλό να ελέγξετε μερικά βασικά σημεία:

• αν πρόκειται για πώληση ή νέα μίσθωση,

• αν το ακίνητο είναι κατοικία ή επαγγελματικός χώρος,

• αν υπάρχει ήδη πιστοποιητικό σε ισχύ,

• αν έχει γίνει ριζική ανακαίνιση,

• αν το ακίνητο ανήκει σε κατηγορία εξαίρεσης,

• αν η ενεργειακή κατηγορία πρέπει να αναγραφεί σε αγγελία,

• αν χρειάζεται ο αριθμός πρωτοκόλλου για δήλωση μίσθωσης.

Με αυτόν τον έλεγχο μειώνεται ο κίνδυνος να ξεκινήσει μια διαδικασία και να προκύψει καθυστέρηση επειδή λείπει απαραίτητο έγγραφο. Αν θέλετε περισσότερες γενικές πληροφορίες για το τι περιλαμβάνει το πιστοποιητικό και πώς λειτουργεί, μπορείτε να δείτε τον οδηγό για το ενεργειακό πιστοποιητικό. 

Τελικό συμπέρασμα

Το ενεργειακό πιστοποιητικό δεν χρειάζεται σε κάθε περίπτωση, αλλά είναι απαραίτητο σε πολλές βασικές διαδικασίες που αφορούν ακίνητα. Πώληση, νέα μίσθωση, αγγελίες και ριζική ανακαίνιση είναι από τις περιπτώσεις που πρέπει να ελέγχονται με προσοχή.

Αν δεν είστε σίγουροι αν το ακίνητό σας χρειάζεται πιστοποιητικό, ο πιο ασφαλής τρόπος είναι να γίνει έλεγχος με βάση τη χρήση, τα χαρακτηριστικά και τη διαδικασία που θέλετε να προχωρήσετε. Έτσι αποφεύγετε καθυστερήσεις και ξέρετε από την αρχή ποια βήματα χρειάζονται.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζεται ενεργειακό πιστοποιητικό για ενοικίαση;

Ναι, στις νέες μισθώσεις συνήθως απαιτείται ενεργειακό πιστοποιητικό. Αυτό αφορά κατοικίες ή επαγγελματικούς χώρους που μισθώνονται σε νέο ενοικιαστή, ενώ ο αριθμός πρωτοκόλλου μπορεί να χρειάζεται στη δήλωση μίσθωσης.

Χρειάζεται ενεργειακό πιστοποιητικό για πώληση;

Ναι, στην πώληση ακινήτου το πιστοποιητικό είναι συνήθως απαραίτητο. Ο αγοραστής πρέπει να γνωρίζει την ενεργειακή κατηγορία του ακινήτου πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Πότε δεν απαιτείται ενεργειακό πιστοποιητικό;

Δεν απαιτείται σε όλες τις περιπτώσεις. Μπορεί να υπάρχουν εξαιρέσεις ανάλογα με τη χρήση, το είδος και τα χαρακτηριστικά του κτιρίου, όπως σε ορισμένους χώρους λατρείας, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, εργαστήρια ή χώρους ειδικής χρήσης.

Χρειάζεται νέο πιστοποιητικό σε ανανέωση μίσθωσης;

Η ανανέωση μίσθωσης δεν είναι πάντα ίδια περίπτωση με τη νέα μίσθωση. Καλό είναι να γίνεται έλεγχος ανά περίπτωση, ειδικά αν έχει αλλάξει η σύμβαση, η χρήση του ακινήτου ή τα στοιχεία που σχετίζονται με τη μίσθωση.

Πρέπει να αναφέρεται η ενεργειακή κατηγορία στην αγγελία;

Ναι, όταν ένα ακίνητο διατίθεται για πώληση ή μίσθωση και υπάρχει υποχρέωση πιστοποιητικού, η ενεργειακή κατηγορία πρέπει να εμφανίζεται στις σχετικές αγγελίες και εμπορικές καταχωρήσεις.